Φώτης Κόντογλου: Ο Ορθόδοξος ασκητισμός και το κοσμικό πνεύμα .

Όταν μιλήσεις στους ψευτοχριστιανούς για σκληρή άσκηση στο κορμί και στο πνεύμα για την αγάπη του Χριστού, θυμώνουνε, σε λένε φακίρη, ειδωλολάτρη, βάρβαρο. Αν θέλεις να δοκιμάσεις την πίστη ενός χριστιανού, μίλησέ του για τον ασκητισμό. Ο πιστός θα νοιώσει κατάνυξη, ο χλιαρός, δηλαδή ο ψεύτικος, ο άπιστος, θα διαμαρτυρηθεί.

Εκκοσμίκευση .

Αυτός είναι ο σύγχρονος «κόσμος»!

Ζεῖ μέ τό πνεῦμα τοῦ κόσμου,

ψάχνοντας γιά τίς ὀμορφιές τῆς ἐδῶ ζωῆς!

Κηρύσσει, κάνει ἰδεολογία του,

τήν φροντίδα του γιά τήν ἐδῶ ζωή!

Ἀγωνίζεται γιά τήν ἐδῶ ζωή,

ξεχνώντας Θεό καί ψυχή!

Οι εφήμερες απολαύσεις .

Ο άνθρωπος μέσα από την καθημερινότητά του πολλές φορές διαπιστώνει ορισμένες αλήθειες για την ζωή με το να φιλοσοφεί διάφορες συγκυρίες, τυχόν προβλήματα στις διαπροσωπικές του σχέσεις (οικογενειακές, φιλικές κα), είτε ακόμη κοινωνικά φαινόμενα και πραγματικότητες, γεγονός που τον ωθεί στο να υιοθετήσει μια στάση ζωής.

Είναι γεγονός πως τα σύγχρονα ιδεολογικά ρεύματα προβάλλουν έναν τρόπο ζωής, σκοπός της οποίας είναι η ευδαιμονία. Χρήμα, διασκέδαση, και σεξουαλική ασυδοσία είναι μερικές από τις λέξεις-ιδανικά που προβάλλονται ως κύριος σκοπός της ζωής του ανθρώπου έως ότου επέλθει ο θάνατος. Με αυτόν τον τρόπο ζωής ο σύγχρονος άνθρωπος προσπαθεί να «νικήσει» το θάνατο.

Και όταν είχαμε περισσότερα, πάλι δεν μέναμε ευχαριστημένοι... .

Ὅταν ὁ ἀπόστολος Παῦλος βρισκόταν φυλακισμένος στὴ Ρώμη, κατὰ τὴν πρώτη φυλάκισή του, οἱ Χριστιανοὶ τῶν Φιλίππων τοῦ ἔστειλαν μὲ τὸν Ἐπαφρόδιτο διάφορα χρήσιμα πράγματα, γιὰ νὰ τοῦ συμπαρασταθοῦν. Ὁ Ἅγιος ἀπάντησε μὲ τὴν πρὸς Φιλιππησίους ἐπιστολή του, στὴν ὁποία τοὺς εὐχαριστεῖ γιὰ τὴν ἀγάπη ποὺ τοῦ ἔδειξαν καὶ προσθέτει μεταξὺ ἄλλων τὰ ἑξῆς: Δείξατε ἔμπρακτα τὴν ἀγάπη σας, διότι ἀναλογισθήκατε ὅτι ὑποφέρω. Ἀλλὰ δὲν ὑποφέρω. Διότι ἐγὼ ἔμαθα σὲ ὅποιες περιστάσεις κι ἂν βρίσκομαι, νὰ ἀρ­κοῦμαι σ̕ ὅσα ἔχω. «Ἐγὼ γὰρ ἔμαθον ἐν οἷς εἰμι αὐτάρ­κης εἶναι». Γνωρίζω νὰ ὑπομένω καὶ τὶς ταπεινώσεις τῶν στερήσεων, γνωρίζω καὶ νὰ ζῶ χωρὶς πολυτέλεια καὶ ἀλαζονεία, ὅταν τὰ ἔχω περίσσια. Σὲ κάθε περίσταση καὶ σὲ καθετὶ ποὺ μοῦ συμβαίνει, ἔχω μάθει τὸ μυστικό: καὶ νὰ χορταίνω καὶ νὰ πεινῶ, καὶ νὰ κάνω καλὴ χρήση ὅταν τὰ ἔχω ἄφθονα, καὶ νὰ ὑπομένω εὐχάριστα τὴ στέρηση (Φιλιπ. δ΄ 11-12).

Χριστού-Γέννα στον νου μας .

"Τίς γὰρ ἔγνω νοῦν Κυρίου, ὃς συμβιβάσει αὐτόν; ἡμεῖς δὲ νοῦν Χριστοῦ ἔχομεν" (Α Κορ. 2,16).

Η λέξη κατανόηση εμπεριέχει την νόηση που είναι παράγωγο του νου. Οι Πατέρες περιγράφουν τον νου ως τα μάτια της ψυχής. Αυτό γίνεται αντιληπτό μόνο όταν μας επισκιάσει η Θεία Χάρη και φωτίσει τον νου. Εν αντιθέσει, η άγνοια είναι εμπόδιο και αίτιο του σκοτισμένου νου. Και πώς θα ελκύσουμε την Θεία Χάρη για να φωτιστεί ο νους; Με την μετάνοια, την εξομολόγηση και την υπακοή στον πνευματικό. Με την κάθαρση δηλαδή από τα πάθη μας που είναι η προϋπόθεση.