Ενοχές και πνευματική ζωή .

Η έννοια της ενοχής τι ρόλο μπορεί να παίξει στην πνευματική ζωή; Στις μέρες μας πολλοί θα συμφωνούσαν με το ότι μόνο αρνητικό ρόλο διαδραματίζει. Δεν μπορεί να αφυπνίσει όμως τον άνθρωπο;  

Εμείς λέμε στην εκκλησία, λένε και οι Πατέρες, ότι η ενοχή δεν είναι παράγοντας πνευματικής προόδου ας πούμε. Βέβαια, αν μιλήσουμε για τύψεις, για μία ενοχή η οποία παίζει έναν ρόλο αφυπνιστικό και με βάζει σε μια διαδικασία να αισθανθώ ότι κάτι έκανα λάθος, μπορούμε να τη δεχτούμε ως ένα σημείο μέσα στη ζωή μας, με μία φυσιολογία, ας πούμε, ψυχολογική.

Τι πρέπει να κάνουμε, για να μην έχουμε ενοχές απέναντι στον Θεό .

Θα έλεγα ευθέως ότι δεν πρέπει να έχει ενοχές η ψυχή. Τελείωσε. Άμα έχει ενοχές, κάτι δεν πηγαίνει καλά.

Πέρα από την τυραννία, από την όλη ταλαιπωρία και από το όλο ζόρισμα που θα έχει, δεν μπορεί να προκόψει η ψυχή, άμα έχει ενοχές. Θα το έλεγα λοιπόν ευθύς αμέσως και απερίφραστα, ότι δεν πρέπει η ψυχή να έχει ενοχές· είτε πνευματικής είτε ψυχολογικής φύσεως.